{"id":2123,"date":"2019-11-07T12:57:42","date_gmt":"2019-11-07T09:57:42","guid":{"rendered":"https:\/\/sozbizde.com\/?p=2123"},"modified":"2019-11-07T12:59:43","modified_gmt":"2019-11-07T09:59:43","slug":"abidin-dino-bu-topraklara-uzaktan-bakan-biri-olmamistir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/2019\/11\/07\/abidin-dino-bu-topraklara-uzaktan-bakan-biri-olmamistir-2\/","title":{"rendered":"\u201cAB\u0130D\u0130N D\u0130NO, BU TOPRAKLARA UZAKTAN BAKAN B\u0130R\u0130 OLMAMI\u015eTIR\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar Murat Baycanlar, \u015fiirlere konu olan \u00fcnl\u00fc T\u00fcrk ressam\u0131 Abidin Dino\u2019nun \u00e7izdi\u011fi kitap kapaklar\u0131n\u0131n bir dostluk g\u00f6sterisiyle an\u0131labilece\u011fini ifade etti.<br \/>\nMurat Baycanlar, ne zaman gazete ar\u015fivleri ve k\u00fct\u00fcphanelerde vakit ge\u00e7irse hedefledi\u011fi konunun d\u0131\u015f\u0131nda da s\u00fcrprizlerle d\u00f6nen bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131. \u00d6zellikle T\u00fcrk edebiyat\u0131 ve Adana\u2019yla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde bana ula\u015fan \u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201d ifadesiyle yay\u0131mlanan \u201cAbidin Dino\u2019nun Kitap Kapaklar\u0131\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli ressamlar\u0131ndan birinin edebiyat\u0131m\u0131za g\u00fc\u00e7 verdi\u011fi f\u0131r\u00e7a darbelerini bir araya getiriyor. Baycanlar\u2019la kitab\u0131n haz\u0131rlan\u0131\u015f s\u00fcrecini ve Abidin Dino\u2019nun bir ressam olarak edebiyat\u0131m\u0131za katt\u0131klar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<br \/>\nMazlum VESEK<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/sozbizde.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Ba%C5%9Fl%C4%B1ks%C4%B1z-1-34-128x1024.jpg\" width=\"222\" height=\"1776\" \/><br \/>\n-Say\u0131n Baycanlar, Abidin Dino ile ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131nda bizi k\u0131saca bilgilendirir misiniz? Bu \u00e7al\u0131\u015fma hangi nedenle ve nas\u0131l haz\u0131rland\u0131?<br \/>\n\u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201d Abidin Dino\u2019nun Kitap Kapaklar\u0131 adl\u0131 sergimiz 2017 y\u0131l\u0131nda Adana\u2019da d\u00fczenlenen Uluslararas\u0131 Portakal \u00c7i\u00e7e\u011fi Karnaval\u0131\u2019nda yer alan etkinliklerden biri olarak d\u00fczenlenmi\u015fti. Bu sergiyi ve sergi kitab\u0131n\u0131 \u00c7ukurova \u00dcniversitesi G\u00fczel sanatlar Fak\u00fcltesi\u2019nden \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Can K\u0131zg\u0131ndemir ile birlikte haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131k.<br \/>\n-Kitab\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yer alan \u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201d adl\u0131 \u00fcst ba\u015fl\u0131k dikkat \u00e7ekici. Bu s\u00f6z\u00fc kitab\u0131n kapa\u011f\u0131na ta\u015f\u0131man\u0131z\u0131n ser\u00fcvenini anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<br \/>\nAbidin Dino, resim, edebiyat, sinema, karikat\u00fcr ve daha bir\u00e7ok alanda ya\u015fam\u0131 boyunca de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131m\u0131zd\u0131r. Ressaml\u0131\u011f\u0131 di\u011ferlerini g\u00f6lgede b\u0131rakm\u0131\u015f olsa da o, eser verdi\u011fi her alanda ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. Abidin Dino sanat ya\u015fam\u0131n\u0131n ilk anlar\u0131ndan itibaren kitap kapaklar\u0131 da \u00e7izmi\u015ftir. Hatta bu alandaki ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan biri N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in 1931 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan Sesini Kaybeden \u015eehir kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131d\u0131r. Abidin Dino ile N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in dostlu\u011fundaki bu ilk ad\u0131m, N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar bir\u00e7ok ortak \u00e7al\u0131\u015fmayla devam etmi\u015ftir. Abidin Dino, N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrk edebiyat\u0131nda \u00f6nemli yerleri olan bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131yla da benzer dostluklar kurmu\u015ftur ve bu sanat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funun da kitaplar\u0131n\u0131n kapak resimlerini \u00e7izmi\u015ftir. Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k, Ferit Edg\u00fc, Ya\u015far Kemal, Orhan Kemal, Fakir Baykurt, G\u00fclten Ak\u0131n, Pertev Naili Boratav, Melih Cevdet Anday ve daha niceleri. Abidin Dino i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmalar bir i\u015f de\u011fil ortak yaratma s\u00fcrecinin \u00f6rnekleri olmu\u015ftur. Abidin Dino\u2019nun \u00e7ok sevdi\u011fi s\u00f6zc\u00fckle bir \u201cimece\u201d idir bu \u00e7al\u0131\u015fmalar. Hem Abidin Dino\u2019nun hem ad\u0131 ge\u00e7en sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yazd\u0131klar\u0131nda, an\u0131larda, mektuplarda bu \u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201dnin izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu dostluk ili\u015fkisi ve ortaya \u00e7\u0131kan eserler ger\u00e7ekten etkileyicidir. Sergimize, bu dostlu\u011fu insanlara ta\u015f\u0131may\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201d ad\u0131n\u0131 vermeyi uygun g\u00f6rd\u00fck.<br \/>\n-Kitapla ilgili hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecine girdi\u011finiz anla\u015f\u0131l\u0131yor. Dino\u2019nun \u00e7izdi\u011fi kapaklardan haberdar olarak yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu s\u00fcre\u00e7te sizin i\u00e7in s\u00fcrpriz olan kapak veya kapaklardan s\u00f6z eder misiniz?<br \/>\nA\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma birikerek olu\u015ftu dersem do\u011fru olur. Ben daha \u00e7ok Abidin Dino\u2019nun 1943-1945 y\u0131llar\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn cezas\u0131yla geldi\u011fi Adana\u2019da ge\u00e7irdi\u011fi g\u00fcnler \u00fczerine bir ara\u015ft\u0131rma, \u00e7al\u0131\u015fma yaparken bu kitap kapaklar\u0131 birer iki\u015fer dikkatimi \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Say\u0131n Ferit Edg\u00fc\u2019n\u00fcn Abidin Dino i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi bir c\u00fcmleyi burada anmak isterim: \u201cAbidin, s\u00fcrprizlerle doludur!\u201d. \u0130tiraf etmeliyim ki sevgili Dino\u2019nun s\u00fcrprizlerinden biri oldu benim i\u00e7in bu kapaklar. Benim bu s\u00fcre\u00e7te dikkatimi \u00e7eken ilk kitap kapaklar\u0131 N\u00e2z\u0131m Hikmet i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 oldu. Ayr\u0131ca Ya\u015far Kemal\u2019le Adana\u2019da o s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnlerinde ba\u015flayan dostluklar\u0131n\u0131n g\u00fczel \u00f6rnekleri aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm Ya\u015far Kemal\u2019in kitaplar\u0131n\u0131n kapaklar\u0131n\u0131n da \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<br \/>\n-Dino\u2019nun Ya\u015far Kemal\u2019le epey \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rman\u0131z boyunca Ya\u015far Kemal ve Abidin Dino dostlu\u011funa dair \u00f6zel notlar tuttu\u011funuza emimim. Bu konuda neler s\u00f6ylemek istersiniz?<br \/>\nAbidin Dino ve Ya\u015far Kemal\u2019in dostluklar\u0131 Adana\u2019da biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnlerinde ba\u015fl\u0131yor. Ya\u015far Kemal\u2019in \u00e7ok gen\u00e7 oldu\u011fu o y\u0131llarda Abidin Dino ile birlikte Adana\u2019n\u0131n bir di\u011fer s\u00fcrg\u00fcn\u00fc, Abidin Dino\u2019nun a\u011fabeyi Arif Dino ve G\u00fczin Dino onun i\u00e7in bir \u00fcniversite oluyorlar. Ya\u015far Kemal bir\u00e7ok yaz\u0131s\u0131nda bu verimli ili\u015fkiyi ve yukar\u0131daki isimleri hep anm\u0131\u015ft\u0131r. Abidin Dino ve Ya\u015far Kemal\u2019in o g\u00fcnleri anlatt\u0131klar\u0131 \u00e7ok g\u00fczel bir s\u00f6yle\u015fi kitab\u0131 da var: Y\u00fczler.<br \/>\n<strong>-Abidin Dino, Adana\u2019yla an\u0131lan bir ki\u015filik. Bu kitab\u0131 Seyhan Belediyesi i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f olman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fman\u0131zda sizi motive eden bir yan\u0131 oldu mu?<br \/>\nEvet. Abidin Dino, Adana ile hat\u0131rlanan bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131dan biri oldu. Asl\u0131nda Adana do\u011fumlu de\u011fil. Dino ailesinin Adana ile ili\u015fkisi dededen, Abidin Pa\u015fa\u2019dan ba\u015fl\u0131yor. Abidin Dino\u2019nun dedesi olan Abidin Pa\u015fa, Adana Valili\u011fi yap\u0131yor. Abidin Dino, 1890\u2019l\u0131 y\u0131llarda dedesinin vali oldu\u011fu topraklara 1940\u2019l\u0131 y\u0131llarda s\u00fcrg\u00fcn olarak geliyor. Bu tarihlerin Adana\u2019s\u0131, sanat ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda diyebilece\u011fimiz Abidin Dino i\u00e7in \u00f6nemli bir yer oluyor. Adana\u2019daki yoksul k\u00f6yl\u00fcleri, emek\u00e7ileri konu edindi\u011fi resimlerinin yan\u0131 s\u0131ra, ilk heykel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bas\u0131ld\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra toplat\u0131lan \u201cKel\u201d adl\u0131 tiyatro kitab\u0131, ki bu kitap yay\u0131mlanan ilk kitab\u0131d\u0131r Abidin Dino\u2019nun, T\u00fcrks\u00f6z\u00fc Gazetesi\u2019ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve yaz\u0131lar\u0131 onun bu \u015fehirle kurdu\u011fu ili\u015fkinin ilk \u00fcr\u00fcnleri oluyor. Ve bu ili\u015fki sanat\u00e7\u0131n\u0131n daha sonraki y\u0131llar\u0131nda da \u00f6nemli kaynaklardan biri olarak s\u00fcr\u00fcyor. Abidin Dino, yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l kald\u0131\u011f\u0131 bu \u015fehirle \u00f6zde\u015fle\u015ftirilecek kadar \u00f6nemsemi\u015ftir Adana\u2019y\u0131 ve buran\u0131n insanlar\u0131n\u0131 diyebiliriz. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z da bu ili\u015fkiyi tekrar hat\u0131rlatan bir y\u00f6n ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131\u015f noktam\u0131z Abidin Dino ve Adana olmu\u015ftu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Sergi, Seyhan Belediyesi\u2019nin katk\u0131lar\u0131 ile haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. O zaman Seyhan Belediye Ba\u015fkan\u0131 olan Zeydan Karalar\u2019\u0131n, Bet\u00fcl Yamany\u0131lmaz\u2019\u0131n ve M\u00fcr\u00fcvvet S\u0131zl\u0131\u2019n\u0131n serginin haz\u0131rlanmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olmu\u015ftu.<br \/>\nDino, Kemal Tahir\u2019in \u201cK\u00f6y\u00fcn Kamburu\u201d kitab\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015f; ama ben bu kapakla ilgili \u00f6zel bir nota rastlamad\u0131m. Dino\u2019nun f\u0131r\u00e7as\u0131yla dola\u015f\u0131ma giren bu \u201cDostluk G\u00f6sterisi\u201dnde Kemal Tahir\u2019in yeri hakk\u0131nda s\u00f6yleyebilece\u011finiz bir \u015fey var m\u0131?<br \/>\nKemal Tahir\u2019in K\u00f6y\u00fcn Kamburu kitab\u0131n\u0131n hem ilk hem de daha sonraki bask\u0131s\u0131nda kapa\u011f\u0131n Abidin Dino taraf\u0131ndan resimlendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Serginin haz\u0131rlanmas\u0131 s\u00fcrecinde Abidin Dino\u2019nun ve Kemal Tahir\u2019in bu s\u00fcrece dair bir not, mektup ya da yaz\u0131s\u0131na ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in bir mektupta bu konuya de\u011finmesine yer verdim.<br \/>\n-Dino ve Naz\u0131m Hikmet de epeyce yan yana gelmi\u015f iki sanatkar. Kald\u0131 ki Dino, san\u0131r\u0131m en \u00e7ok Naz\u0131m Hikmet\u2019in \u201cSaman Sar\u0131s\u0131\u201d \u015fiirindeki \u201cSen mutlulu\u011fun resmini \u00e7izebilir misin, Abidin?\u201d dizeleriyle an\u0131ld\u0131. Naz\u0131m ve Dino\u2019nun birbirlerine dair yapt\u0131klar\u0131 onlar\u0131n sanat\u0131na ne katm\u0131\u015ft\u0131r sizce?<br \/>\nN\u00e2z\u0131m Hikmet ve Abidin Dino\u2019nun dostluklar\u0131 Abidin Dino\u2019nun gen\u00e7lik g\u00fcnlerinde ba\u015flam\u0131\u015f ve N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar da s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ki isim sanat\u00e7\u0131 olarak birbirleriyle kurduklar\u0131 ili\u015fki d\u0131\u015f\u0131nda dost olarak da \u00e7ok \u00e7ok yak\u0131nd\u0131rlar. N\u00e2z\u0131m Hikmet hapishanede a\u00e7l\u0131k grevindeyken onunla g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gidenlerin aras\u0131ndad\u0131r, Dino. Ayn\u0131 partide yolda\u015ft\u0131rlar ayr\u0131ca ve bu siyasi ili\u015fki de hem T\u00fcrkiye\u2019de hem yurtd\u0131\u015f\u0131nda ili\u015fkilerinin \u00f6zel bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015ftur. N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in sizin and\u0131\u011f\u0131n\u0131z Saman Sar\u0131s\u0131 \u015fiirinde ge\u00e7en ve ezberlerde olan dizeleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka \u015fiirlerinde de yer al\u0131r Abidin Dino hatta G\u00fczin Dino. Ben bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fc olan bu ili\u015fkiye dair, ilgilenenlere Abidin Dino\u2019nun \u201cN\u00e2z\u0131m \u00dcst\u00fcne\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 \u00f6nerebilirim.<br \/>\n-Son olarak Dino, demokrat ve hatta sosyalist kimli\u011fiyle ya\u015fayan biriydi. T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Vakf\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7izimden siz de s\u00f6z etmi\u015fsiniz. Dino\u2019nun \u00e7izgileri T\u00fcrkiye\u2019nin toplumsal haf\u0131zas\u0131 ve m\u00fccadelesi i\u00e7in ne ifade ediyor?<br \/>\nAbidin Dino, sizin de belirtti\u011finiz gibi bir siyasal kimli\u011fin de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131yd\u0131. Sanat\u0131yla ya\u015fam\u0131n\u0131 ay\u0131rmadan, onun bu topraklara, Anadolu\u2019ya ait oldu\u011funu belirtmek isterim. Kendisi de bunu s\u00fcrekli belirtmi\u015ftir. Ya\u015far Kemal\u2019in Abidin Dino\u2019nun imzas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilk yaz\u0131 Karacao\u011flan \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f bir yaz\u0131d\u0131r. Abidin Dino\u2019nun g\u00fczel kitaplar\u0131ndan birinin ad\u0131 Sinan\u2019d\u0131r. Hayran oldu\u011fu Mimar Sinan\u2019\u0131 anlat\u0131r ve ger\u00e7ekten e\u015fsiz bir kitapt\u0131r. Dino, Yunus Emre\u2019yi anlat\u0131r Avrupa\u2019da ve davet edildi\u011fi bir \u00e7ok co\u011frafyada. S\u00f6ylemek istedi\u011fim g\u0131das\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 bu topraklara uzaktan bakan biri olmam\u0131\u015ft\u0131r. Hem birikimiyle hem sorunlar\u0131yla, emek\u00e7ileriyle, k\u00f6yl\u00fcleriyle Anadolu onun i\u00e7in \u00f6nemli olmu\u015ftur. Ve bu y\u00f6n\u00fc sayg\u0131y\u0131 hak etmektedir. Son olarak, Abidin Dino\u2019nun uzun y\u0131llara yay\u0131lan yaz\u0131lar\u0131n\u0131n bir arada oldu\u011fu ve Turgut \u00c7eviker taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir emekle haz\u0131rlanan \u201cAbidin Dino, Toplu Yaz\u0131lar\u201d adl\u0131 kitab\u0131 da okurlar\u0131n\u0131za \u00f6nermek istiyorum.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar Murat Baycanlar, \u015fiirlere konu olan \u00fcnl\u00fc T\u00fcrk ressam\u0131 Abidin Dino\u2019nun \u00e7izdi\u011fi kitap kapaklar\u0131n\u0131n bir dostluk g\u00f6sterisiyle an\u0131labilece\u011fini ifade etti. Murat Baycanlar, ne zaman<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1488,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,14],"tags":[],"class_list":["post-2123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mazlum-vesek","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2123"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2127,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions\/2127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}