{"id":27694,"date":"2021-09-21T00:39:13","date_gmt":"2021-09-20T21:39:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sozbizde.com\/?p=27694"},"modified":"2021-09-21T00:54:39","modified_gmt":"2021-09-20T21:54:39","slug":"27694","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/2021\/09\/21\/27694\/","title":{"rendered":"\u0130tibar\u0131n H\u00fckm\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Seyfi El\u00e7ibo\u011fa<\/strong><\/p>\n<p>\u201cOnlar kendilerine bir itibar ve g\u00fc\u00e7 vesilesi olsun diye Allah\u2019tan ba\u015fka tanr\u0131lar edindiler.\u201d(Kur\u2019an, Meryem 81)<\/p>\n<p>Alan\u0131nda en iyi olan benim, benden ak\u0131ll\u0131s\u0131 yok, benden g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc yok(!) diyorsun. Her engeli a\u015far\u0131m, tuttu\u011fumu kopar\u0131r\u0131m; yeri geldi\u011finde merhametimle, yeri geldi\u011finde \u00f6fkemle rakiplerimi sollar\u0131m(!) diye hayk\u0131r\u0131yorsun. \u00d6ve \u00f6ve sancak gibi sallad\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nla, herkesi tepeden g\u00f6ren bak\u0131\u015flar\u0131nla, sahnenin ortas\u0131nda durmu\u015f, ayakta alk\u0131\u015flanmay\u0131 bekliyorsun. Sana bir ka\u00e7 beden b\u00fcy\u00fck gelen uydurulmu\u015f \u00f6zge\u00e7mi\u015fini yayan reklamlar\u0131n, ilk \u00e7ekildi\u011fi anki hali d\u0131\u015f\u0131nda sana benzemeyen foto\u011fraflar\u0131n, internetten indirilmi\u015f sertifikalar\u0131n, sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f plaket ve \u00f6d\u00fcllerin ile itibar sahibi oldu\u011funu san\u0131yorsun.<\/p>\n<p>G\u00f6steri\u015fe d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn kadar ahraz da olan sana, yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 anlatmaya evvela itibar kavram\u0131yla ba\u015flayaca\u011f\u0131m. \u015eimdi sen \u015fu kibirli haline istersen \u015f\u00f6hret de, imaj de, kariyer de ama sak\u0131n itibar deme! \u0130tibar, \u00f6znenin kendi kendisine dizdi\u011fi methiyeler ile elde edilen bir makam de\u011fildir. \u00c7a\u011fr\u0131l\u0131nca gelen bir yard\u0131mc\u0131 da de\u011fildir. \u0130tibar, Newton&#8217;un evrensel k\u00fctle \u00e7ekim yasas\u0131na benzer: \u201cEvrendeki her par\u00e7ac\u0131k, ba\u015fka bir par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131, k\u00fctlelerinin \u00e7arp\u0131m\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 ve aralar\u0131ndaki uzakl\u0131\u011f\u0131n karesi ile ters orant\u0131l\u0131 olan bir kuvvetle \u00e7eker.\u201d\u00a0 \u0130tibar, \u00f6znenin sahip oldu\u011fu en de\u011ferli kuvvettir. \u0130tibar, insan orijinli \u00f6znenin etkile\u015fime girdi\u011fi di\u011ferleri \u00fczerindeki \u00e7ekim kuvvetidir. \u0130tibar \u00f6yle bir kuvvettir ki belirgin bir seviyenin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131 \u00f6zne \u00f6lse bile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir.<\/p>\n<p>Nas\u0131l m\u0131 diyorsun? \u0130tibar\u0131n varl\u0131k sahas\u0131 insan bilincidir de ondan. Varsayal\u0131m \u00f6zne ki\u015fi de\u011fil de kurum, \u015firket veya h\u00fck\u00fcmet olsun. \u0130nsan bilinci onu \u00f6ncelikle bir ki\u015filik olarak alg\u0131layacak, onu kafas\u0131nda ki\u015file\u015ftirebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kavramaya ba\u015flayacakt\u0131r. Ard\u0131 s\u0131ra ki\u015filik atad\u0131\u011f\u0131 \u00f6znede insan \u00f6ncelikle serveti, \u015f\u00f6hreti ve kariyeri de\u011fil de her biri birer karakter olan d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc, adaletli olu\u015fu, g\u00f6rg\u00fcl\u00fc olu\u015fu, yard\u0131msever olu\u015fu, ak\u0131ll\u0131 olu\u015fu&#8230; arayacakt\u0131r. Zihninde \u00f6l\u00e7ecek, bi\u00e7ecek ve insan yerine koydu\u011fu \u00f6zneye sonunda notunu verecektir. Bu ba\u011flamda itibar, insan orijinli \u00f6znenin etkile\u015fime girdi\u011fi di\u011ferleri taraf\u0131ndan sonu\u00e7lanan not ortalamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eirketler i\u00e7in borsada i\u015flem g\u00f6ren hissenin parasal de\u011feri itibard\u0131r. Ticari uygulamalar ve sanal ortamda \u015firketlerin ald\u0131\u011f\u0131 olumlu yorum ve ortalama puan itibard\u0131r.\u00a0 Devletler i\u00e7in ekonomi ve kredi notu da \u00f6yledir. Bu nedenle \u015firketlerde doksanl\u0131 y\u0131llardan beri itibar y\u00f6netimi ad\u0131 alt\u0131nda bizzat patronlar\u0131n kontrol\u00fcnde kurumsal kimlik olu\u015fturma, marka yaratma, vizyon-misyon benimsetme gibi faaliyetler \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. Ne ki hepsinden \u00f6nce sosyal de\u011ferlere \u00f6nem verilmesi gerekti\u011fi fark edildi. Bu durum liberal ekonomik sistemin sosyalist ekonomi modelinden ilk ders alma giri\u015fimi olmasa da \u00f6nemliydi. Buna g\u00f6re kurum ne denli finansal ve ekonomik g\u00fcce sahip olursa olsun kolektif ya\u015fam\u0131 \u00f6nemsemeyen, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131na de\u011fer vermeyen, mutlu \u00e7al\u0131\u015fan yaratamayan, \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapan, \u00e7evreyi \u00f6nemsemeyen, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal eden, sadece k\u00e2r h\u0131rs\u0131 ile piyasay\u0131 ve halk\u0131 aldatan kurumlar bir anda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kriz ile kar\u015f\u0131la\u015fabilir. \u0130htimal olur ki halk\u0131n tepkisi boykot seviyesine var\u0131rsa, bu kurumlar ne denli g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa olsun iflas ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelir.<\/p>\n<p>ABD enerji devi Enron, Alman Valkswagen, Facebook-Whatsapp gibi dev \u015firketlerin yak\u0131n zamanda ya\u015fad\u0131klar\u0131 itibar krizlerini hat\u0131rla. Uzun y\u0131llara dayanan halkla ili\u015fkiler faaliyetleri ve muazzam reklam b\u00fct\u00e7elerine kar\u015f\u0131n kimisi ayakta kalabilse de kimisi tarih oldu. Konya\u2019da s\u00fct kazan\u0131nda banyo yapan i\u015f\u00e7i ile Bal\u0131kesir\u2019de sal\u00e7a havuzuna \u00e7\u0131plak ayaklarla girip dans eden i\u015f\u00e7inin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri toplumda nas\u0131l da infiale sebep olmu\u015ftu de\u011fil mi? \u0130tibar s\u0131f\u0131rland\u0131, \u00f6yle ki her iki i\u015fletmenin faaliyetleri k\u0131sa s\u00fcrede son buldu.<\/p>\n<p>Toplumsal hareketlilik esnek ve dinamiktir. Alg\u0131lar, hatta de\u011ferler zamanla de\u011fi\u015febilir. G\u00fcven kaybetmemek ad\u0131na ayn\u0131 esnekli\u011fi g\u00f6steremeyen \u00f6zne yenilik\u00e7i olmamakla itham edilip itibar kaybedebilir. Bi\u00e7imsel de\u011fi\u015fimlerle, \u00f6ze hitap etmeyen ad\u0131mlarla alg\u0131 yapman\u0131n faturas\u0131 a\u011f\u0131r olabilir. Kost\u00fcmle, dekorasyonla elde edilen ilgi k\u0131sa s\u00fcrelidir. Esas sayg\u0131 s\u00fcrekli ba\u015far\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan gelir. Para her zaman her hatan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribat\u0131 onaramayabilir.<\/p>\n<p>Toplumsal haf\u0131zada, itibar zirvesinde \u00f6l\u00fcms\u00fcz kahramanlar oturur. Tarihi ba\u015far\u0131lar\u0131 olan liderler, unutulmaz eserler yaratan sanat\u00e7\u0131lar, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bulu\u015flar yapan bilim ve meslek mensuplar\u0131, \u00f6rnek ki\u015filikleriyle ahlak abidesi olan dini \u015fahsiyetler, eri\u015filmesi g\u00fc\u00e7 zaferleriyle sporcular, ufuk a\u00e7an ka\u015fifler, ait olduklar\u0131 toplumu ileriye ta\u015f\u0131yan yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, g\u00f6revlerini icra ederken \u00e7abalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla halk\u0131n konforunu artt\u0131ran doktor, hem\u015fire, \u00f6\u011fretmen, avukat, memur ve b\u00fcrokratlar, cesaretleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan asker ve polisler, m\u00fccadeleleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan gazeteci, aktivist ve siyaset\u00e7iler \u00fclkenin itibar\u0131n\u0131 y\u00fckseltirler. Elbette bunun tersi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130tibar ayn\u0131 anda insan\u0131n hem de\u011feri hem de s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131d\u0131r. \u0130tibar, insan\u0131n omzunda on y\u0131llarca ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 yabani ku\u015ftur, her an u\u00e7up gidebilir. Bir s\u00f6zle elde edilebildi\u011fi gibi, bir duru\u015fla, bir eylemle, bir yakla\u015f\u0131mla, bir \u00e7abayla, bir hizmetle, bir \u00fcr\u00fcnle de elde edilebilir. Kimi zaman sava\u015f meydan\u0131nda bir erin eylemi ona sava\u015f\u0131 komuta eden generalden daha fazla itibar getirebilirken kimi zaman da ceketinden pantolonuna dek as\u0131l\u0131 ni\u015fanlar takan Kuzey Koreli generaller gibi t\u00fcm itibar\u0131 bir ki\u015finin iki duda\u011f\u0131 aras\u0131nda olabilir.<\/p>\n<p>Kasr\u2019\u00fcl Beyza isimli sarayda oturup askerlerine h\u00fckmeden Muaviye\u2019nin itibar\u0131, kerpi\u00e7 evde ya\u015fay\u0131p milyonlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcne h\u00fckmeden Hz.Muhammed\u2019in itibar\u0131ndan yukar\u0131da de\u011fildir. \u0130nsanlar iktidara geldikleri zaman\u0131n \u015fa\u015falar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclmez, insanlar d\u00fc\u015ft\u00fckleri zaman ki itibarlar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr, der \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc. \u00dclkemizde binlerce \u015fark\u0131c\u0131, oyuncu aras\u0131ndan en itibarl\u0131 olanlar en \u015f\u00f6hretliler, en \u00e7ok kazananlar de\u011fil, halk\u0131n g\u00fcvenini en \u00e7ok kazanm\u0131\u015f olanlard\u0131r. Toplumun en itibarl\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 meslek neden doktorluk mesle\u011fidir, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc? Peki neden t\u00fcm kurumlar aras\u0131nda itibar\u0131 en y\u00fcksek kurum ordu iken adliyeler bu kadar itibars\u0131z olabiliyor? \u00c7\u00fcnk\u00fc makama, \u015f\u00f6hrete, paraya, g\u00fcce ra\u011fmen do\u011fruluktan, adaletten \u015fa\u015fmayana, edebinden tasarruf etmeyene, haysiyetiyle ba\u015f e\u011fmeyip insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 y\u00fckseltenlere insanl\u0131\u011f\u0131n vefa borcu var da ondan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seyfi El\u00e7ibo\u011fa \u201cOnlar kendilerine bir itibar ve g\u00fc\u00e7 vesilesi olsun diye Allah\u2019tan ba\u015fka tanr\u0131lar edindiler.\u201d(Kur\u2019an, Meryem 81) Alan\u0131nda en iyi olan benim, benden ak\u0131ll\u0131s\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20986,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,1345,14],"tags":[],"class_list":["post-27694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-seyfi-elciboga","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27694"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27697,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27694\/revisions\/27697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}