{"id":38652,"date":"2022-03-27T07:02:17","date_gmt":"2022-03-27T04:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sozbizde.com\/?p=38652"},"modified":"2022-03-26T14:10:53","modified_gmt":"2022-03-26T11:10:53","slug":"38652","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/2022\/03\/27\/38652\/","title":{"rendered":"De\u011fer mi hi\u00e7?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\"><strong>Deniz Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">T\u00fcrkiye\u2019de gelenek\u00e7i sa\u011f\u0131n en fazla \u00fczerinde durdu\u011fu olgulardan birisi kalk\u0131nmad\u0131r. Fakat kendi kalk\u0131nma s\u00f6ylemlerini di\u011fer siyasetlerden ay\u0131rmak i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla maddi kalk\u0131nman\u0131n yan\u0131nda manevi kalk\u0131nmadan da s\u00f6z ederler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">S\u00f6z konusu kalk\u0131nma s\u00f6yleminin t\u00fcm g\u00fcc\u00fc ele ge\u00e7irdi\u011fi ve \u00fctopya ad\u0131 alt\u0131nda distopyas\u0131n\u0131 uygulamaya koydu\u011fu bir d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yoruz. G\u00f6r\u00fcyoruz ki maddi olsun, manevi olsun, kalk\u0131nma s\u00f6yleminin \u00f6z\u00fcnde, kapitalist de\u011fer ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc teorisi yatmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Kapitalist de\u011fer teorisinde herhangi bir \u015feyin k\u0131ymeti, onun paraya, m\u00fcbadele edilen bir e\u015fyaya, k\u0131sacas\u0131 maddiyata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bug\u00fcn dereler, ormanlar, k\u0131y\u0131lar ve insan can\u0131 dahil her \u015feyin k\u0131ymetini parayla, servetle \u00f6l\u00e7en bir anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez. Manevi kalk\u0131nma ad\u0131 alt\u0131nda ise g\u00fcndelik siyasal \u00e7\u0131karlar i\u00e7in bir \u00f6yle bir b\u00f6yle s\u00f6ylemler tutturman\u0131n, bir g\u00fcn \u00f6nce yap\u0131lan\u0131 ertesi g\u00fcn yalanlaman\u0131n, ilkeli g\u00f6r\u00fcn\u00fcp de \u00e7\u0131kara g\u00f6re bunu y\u0131pratman\u0131n getirdi\u011fi bir de\u011fersizle\u015fme s\u00fcreci y\u00fcr\u00fcmektedir. Din, gelenekler, milli de\u011ferler de \u00e7o\u011fu vakit, o kapitalist de\u011fer teorisinin g\u00fcndelik s\u00f6m\u00fcr\u00fc mekanizmalar\u0131n\u0131n me\u015fru k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ezenler lehine ara\u00e7la\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Bu noktaya kadar durum, iktidar cenah\u0131 i\u00e7in bir saptama niteli\u011findedir. Fakat bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir \u201cetik-politik\u201d alternatif de zorunludur ve bu salt ele\u015ftiriyle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kapitalist de\u011fer teorisinin bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019deki uygulanma bi\u00e7imi (maddi + manevi de\u011ferin \u00f6zel \u00e7\u0131kar etraf\u0131nda belirlenmesi) kar\u015f\u0131s\u0131nda alternatif bir de\u011fer teorisinin de salt maddi nitelikte olmamas\u0131 gerekir. Ba\u015fka alanlardaki \u201cde\u011fer\u201d bi\u00e7imleri, kapitalist ve dinselle\u015ftirilmi\u015f hegemonya kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir de\u011fer alan\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yol a\u00e7\u0131c\u0131 modeller sunabilir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Yine filmler, \u015fark\u0131lar \u00fczerinden gidelim.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Bulgaristan yap\u0131m\u0131, bizde Kol Saati ad\u0131yla bilinen film ile ba\u015flayal\u0131m. Petrov bir demiryolu i\u015f\u00e7isidir. Yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya yozla\u015fm\u0131\u015f d\u00fczen kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi i\u015fini iyi yaparak direnmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bir g\u00fcn raylarda y\u00fckl\u00fc miktarda para bulur. Gider bunu yetkililere teslim eder. \u00c7o\u011fu ki\u015finin g\u00f6z\u00fcnde kahramandan \u00e7ok aptald\u0131r bunu yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Ama bir yandan da bakanlar, y\u00f6netenler bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmaz. Petrov\u2019u, kendi yozluklar\u0131 ve karanl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde bir aklay\u0131c\u0131 olarak kullanmak i\u00e7in halk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131rlar, \u00f6d\u00fcl verirler. \u00d6d\u00fcl de bir kol saatidir. Fakat Petrov\u2019un kolunda zaten babas\u0131ndan kalan ve manevi de\u011feri olan bir saat vard\u0131r. T\u00f6ren \u00f6ncesinde apar topar saati \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, bakanl\u0131k yetkilisi \u201cSonra benden al\u0131rs\u0131n\u201d der ve t\u00f6renle, i\u015f g\u00f6rmez oldu\u011fu sonradan anla\u015f\u0131lacak bir saat takdim edilir kendisine. As\u0131l mesele bundan sonrad\u0131r. Petrov babadan kalma, i\u00e7inde ad\u0131 yaz\u0131l\u0131 saatin pe\u015fine d\u00fc\u015fer fakat g\u00f6revli bu saati kaybetmi\u015ftir. Y\u0131lmaz, aramaya devam eder. Art\u0131k bir m\u00fccadele insan\u0131d\u0131r. Onca yolsuzluk, yozla\u015fma, s\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda isyan etmeyen Petrov, \u015fimdi bu kol saati i\u00e7in neredeyse \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alm\u0131\u015ft\u0131r. Manevi de\u011ferdir, yeri doldurulamaz, kapitalist piyasada hi\u00e7bir \u015feyle m\u00fcbadele edilemez. Manevi de\u011ferin b\u00f6ylesi de kapitalist de\u011fer teorisinin etki alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r ve harekete ge\u00e7iricidir. Hepimiz i\u00e7in b\u00f6yle de\u011ferler yok mudur?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">MANEV\u0130 DE\u011eER, ESTET\u0130K DE\u011eER<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Ak\u0131\u015f serisinde daha \u00f6nce de\u011finmi\u015ftim. Bizde \u201cEsaretin Bedeli\u201d ad\u0131yla g\u00f6sterime giren filmde Andy Dufresne\u2019in haks\u0131z yere hapse at\u0131lmas\u0131n\u0131n hik\u00e2yesi anlat\u0131l\u0131r. Beni en \u00e7ok etkileyen sahnelerden birinde Dufresne kendisini y\u00f6netim odas\u0131na kilitleyip bir plak se\u00e7er. Pla\u011f\u0131 yerle\u015ftirir, sesini a\u00e7ar ve bununla da kalmaz, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden hissetti\u011fi bu s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\/mutluluk an\u0131n\u0131\/hazz\u0131n\u0131 hapishanedeki herkesle payla\u015fmak i\u00e7in hoparl\u00f6r\u00fc de a\u00e7ar. \u015eimdi b\u00fct\u00fcn hapishane, Figaro\u2019nun D\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u2019nden bir b\u00f6l\u00fcm dinlemektedir. \u015ea\u015fk\u0131nd\u0131r herkes, biraz da b\u00fcy\u00fclenmi\u015ftir. Estetik de\u011ferdir. Haks\u0131z yere hapis yatan Andy, bu kez ceza alaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile b\u00f6yle bir eyleme giri\u015fmi\u015ftir. Karar iradesini s\u0131n\u0131rl\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in bile olsa kendi eline ge\u00e7irmi\u015f (ak\u0131\u015f\u0131 sekteye u\u011fratm\u0131\u015f) ve bunu ba\u015fkalar\u0131yla da payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Paha bi\u00e7ilemez bir haysiyet ve estetik haz an\u0131d\u0131r bu. Kapitalist de\u011fer teorisinin, al\u0131n\u0131p sat\u0131labilen \u015feyler d\u00fcnyas\u0131n\u0131n etkisinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">Hepimiz bir \u015fekilde \u00d6zdemir Erdo\u011fan\u2019\u0131n Sevdim Seni Bir Kere adl\u0131 \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 dinlemi\u015fizdir. \u015e\u00f6yle bir s\u00f6z dizisi ge\u00e7er \u015fark\u0131da: \u201cSevgi anla\u015fmak de\u011fildir, nedensiz de sevilir\/ Bazen k\u00fc\u00e7\u00fck bir an i\u00e7in \u00f6m\u00fcr bile verilir.\u201d A\u015fk\u00e7a de\u011ferdir, g\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcr, y\u00fccedir. Yine kapitalist m\u00fcbadelenin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Duygular d\u00fcnyas\u0131, bir e\u015fyan\u0131n al\u0131m sat\u0131m bedelinden ya da a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesip g\u00fczelim do\u011fay\u0131 tahrip ederek zevksiz binalar diken servet avc\u0131lar\u0131ndan burada da ayr\u0131l\u0131r. Kald\u0131 ki \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck bir an i\u00e7in \u00f6m\u00fcr bile vermek\u201d, kapitalist m\u00fcbadelede, de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinde a\u015fk\u00e7a de\u011fer gibi i\u015flemez; ko\u015fullar dayatmac\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin i\u015f\u00e7iler, hayatlar\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim zorlamas\u0131 ko\u015fullar\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck bir anda ya\u015fad\u0131klar\u0131 kazayla \u00f6m\u00fcrlerini vermektedir bug\u00fcn. Maddi zorlaman\u0131n sonucudur fakat \u00e7o\u011funlukla kader gibi sunulur. Kapitalist de\u011fer teorisinin maneviyat\u0131, i\u015f\u00e7iyi tevekk\u00fcle, itaate y\u00f6nlendirdi\u011fi oranda vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt; color: #000000;\">S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc: Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de hemen her alan, \u00fcniversitelerden gazetelere \/ yay\u0131n d\u00fcnyas\u0131na, \u201cayd\u0131n kamusu\u201dndan siyasal hareketlere kadar her mecra, bu iktidarla derinle\u015fen bir b\u00fcy\u00fck de\u011fersizle\u015fme furyas\u0131ndan pay\u0131n\u0131 almaktad\u0131r. Sezen Aksu\u2019nun bir \u015fark\u0131s\u0131na at\u0131fla soray\u0131m: \u201cDe\u011fer mi hi\u00e7?\u201d Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir \u00fclke, d\u00fcnya i\u00e7in belki de burada \u00f6rnekledi\u011fim manevi, estetik ve a\u015fk\u00e7a de\u011fer anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 (maddi, \u00f6zel \u00e7\u0131kara teslim olmayan) ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde sakl\u0131 halleriyle ke\u015ffetmek, yozla\u015fman\u0131n ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda bunlar\u0131 harekete ge\u00e7irebilmek gerekir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>KAYNAK: <a href=\"https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yazarlar\/deniz-yildirim\/deger-mi-hic-1919465\">https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/yazarlar\/deniz-yildirim\/deger-mi-hic-1919465<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deniz Y\u0131ld\u0131r\u0131m T\u00fcrkiye\u2019de gelenek\u00e7i sa\u011f\u0131n en fazla \u00fczerinde durdu\u011fu olgulardan birisi kalk\u0131nmad\u0131r. Fakat kendi kalk\u0131nma s\u00f6ylemlerini di\u011fer siyasetlerden ay\u0131rmak i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla maddi kalk\u0131nman\u0131n yan\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33089,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,1135,14],"tags":[],"class_list":["post-38652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-konuk-yazar","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38652"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38654,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38652\/revisions\/38654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsiv.sozbizde.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}